Kripto-birjaning intizomiy komissiyasi va jarimalar qo‘llash to‘g‘risidagi nizom

1-bob. Umumiy qoidalar

1.1. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktorining 2022 yil 18 iyuldagi 33-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022 yil 15 avgustda ro‘yxatga olingan (ro‘yxat raqami 3379) kripto-aktivlar savdosini kripto-birjada amalga oshirish Qoidalariga (keyingi o‘rinlarda — Qoidalar) muvofiq ishlab chiqilgan.

1.2. Mazkur Nizom kripto-birjaning intizomiy komissiyasi (keyingi o‘rinlarda — Komissiya)ning maqsadlari, vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari, uni shakllantirish va ish yuritish tartibini, shuningdek kripto-aktivlar savdosini amalga oshirish bilan bog‘liq qoidabuzarliklar uchun jarimalar qo‘llash tartibi va shartlarini belgilaydi.

1.3. Mazkur Nizom savdo ishtirokchilari, kliring ishtirokchilari va kripto-birjaning boshqa barcha mijozlariga nisbatan tatbiq etiladi.

2-bob. Atamalar va ta’riflar

2.1. Mazkur Nizomda Qoidalarda nazarda tutilgan atamalar va ta’riflar, shuningdek quyidagi tushunchalar qo‘llaniladi:

intizomiy komissiya — kripto-birjaning kollegial organi bo‘lib, kripto-aktivlar savdosi ishtirokchilari tomonidan savdo qoidalari, lokal hujjatlar va shartnoma majburiyatlari buzilishi bilan bog‘liq ishlarni ko‘rib chiqadi, shuningdek jarima sanksiyalarini qo‘llash bo‘yicha qarorlar qabul qiladi;

intizomiy qoidabuzarlik — savdo ishtirokchisi, kliring ishtirokchisi yoki kripto-birjaning boshqa mijozi tomonidan Qoidalar, lokal hujjatlar, kripto-birja bilan tuzilgan shartnomalar shartlari yoki kripto-birjada operatsiyalarni amalga oshirishning belgilangan tartibiga zid bo‘lgan harakat (harakatsizlik);

jarima — intizomiy qoidabuzarlik sodir etgan savdo ishtirokchisi, kliring ishtirokchisi yoki kripto-birjaning boshqa mijoziga nisbatan qo‘llaniladigan pul undiruvi;

akseptsiz yechib olish — kripto-birja tomonidan bir tomonlama tartibda foydalanuvchi, savdo ishtirokchisi yoki boshqa majbur shaxsning hisobvarag‘i, balansi yoki boshqa hisob ko‘rsatkichidan pul mablag‘lari, kripto-aktivlar, boshqa mol-mulk yoki ularning ekvivalentini qo‘shimcha aksept (rozilik) olmasdan yechib olish, agar bunday yechib olish ushbu Qoidalarda, lokal hujjatlarda, xizmat ko‘rsatish shartlarida va/yoki kripto-birjaning boshqa shartnomaviy hujjatlarida nazarda tutilgan bo‘lsa;

kripto-aktivlar narxini manipulyatsiya qilish — bozor sharoitida shakllanadigan darajaga nisbatan kripto-aktivlar narxlarini sun’iy ravishda oshirish yoki pasaytirish maqsadida kripto-aktivlarga bo‘lgan talab va (yoki) taklifga, ularning bozor narxiga yoki savdo hajmiga sezilarli ta’sir ko‘rsatuvchi harakatlarni sodir etish;

zakalat — kliring ishtirokchisi tomonidan bitimlar bo‘yicha majburiyatlar bajarilishini ta’minlash uchun virtual hisobga kiritish maqsadida kripto-birjaga xizmat ko‘rsatuvchi bankdagi RKPning ikkilamchi hisoblariga o‘tkaziladigan pul mablag‘lari;

ta’sir choralari — ushbu Qoidalar bilan belgilangan, savdo ishtirokchilari, foydalanuvchilar va boshqa shaxslarning ushbu Qoidalar, lokal hujjatlar va shartnoma majburiyatlari talablarini buzish deb e’tirof etiladigan harakatlari (harakatsizligi) toifalari, shuningdek bunday qoidabuzarliklar sodir etilgani munosabati bilan kripto-birja tomonidan qo‘llaniladigan choralar, shu jumladan jarimalar, akseptsiz yechib olish, operatsiyalar natijalarini bekor qilish, Platformaga, savdolarga va alohida operatsiyalarga kirishni cheklash, to‘xtatib turish yoki tugatish.

3-bob. Intizomiy komissiyani shakllantirish va tarkibi

3.1. Intizomiy komissiya kripto-birja rahbarining qarori bilan 2 (ikki) yil muddatga shakllantiriladi.

3.2. Komissiya tarkibi kripto-birja rahbarining buyrug‘i bilan tasdiqlanadi.

3.3. Komissiya tarkibiga kripto-birjaning turli tarkibiy bo‘linmalari vakillari, shu jumladan quyidagilar kiritiladi:

• yuridik bo‘linma vakillari;

• xavfsizlik bo‘linmasi vakillari;

• RKP vakillari;

• savdo operatsiyalari uchun mas’ul bo‘linma vakillari;

• axborot texnologiyalari va kiberxavfsizlik uchun mas’ul bo‘linma vakillari.

3.4. Komissiya a’zolari soni toq bo‘ladi, biroq kamida 5 (besh) kishidan iborat bo‘lishi kerak.

3.5. Komissiya tarkibiga quyidagilar kiradi:

• Komissiya raisi;

• Komissiya raisining o‘rinbosari;

• Komissiya kotibi;

• Komissiya a’zolari.

3.5.1. Komissiya raisi:

• Komissiya faoliyatiga rahbarlik qiladi;

• Komissiya ishini rejalashtiradi;

• Komissiya majlislarini chaqiradi va ularga raislik qiladi;

• Komissiya a’zolari o‘rtasida vazifalarni taqsimlaydi;

• Komissiya nomidan qarorlar va boshqa hujjatlarni imzolaydi;

• savdo ishtirokchilari, mijozlar va boshqa shaxslar bilan munosabatlarda Komissiyani ifodalaydi.

3.5.2. Komissiya raisining o‘rinbosari:

• rais yo‘qligida uning vazifalarini bajaradi;

• Komissiya raisining topshiriqlarini bajaradi;

• Komissiya qarori bilan unga yuklatilgan boshqa funksiyalarni amalga oshiradi.

3.5.3. Komissiya kotibi:

• Komissiya majlislari haqida bildirishnomalarni rasmiylashtiradi va yuboradi;

• Komissiya majlislari bayonnomalarini rasmiylashtiradi va saqlaydi;

• Komissiya qarorlarini rasmiylashtiradi va yuboradi;

• Komissiya ish yurituvini olib boradi;

• Komissiya raisining boshqa topshiriqlarini bajaradi.

4-bob. Intizomiy komissiyaning funksiyalari, huquqlari va majburiyatlari

4.1. Komissiyaning asosiy funksiyalari quyidagilardan iborat:

• savdo ishtirokchilari, kliring ishtirokchilari va kripto-birjaning boshqa mijozlari tomonidan Qoidalar, lokal hujjatlar va shartnoma majburiyatlari buzilishi haqidagi ishlarni ko‘rib chiqish;

• jarimalar qo‘llash va boshqa intizomiy ta’sir choralarini qo‘llash bo‘yicha qarorlar qabul qilish;

• kripto-aktivlar savdosi bilan bog‘liq savdo ishtirokchilari o‘rtasidagi nizolarni ko‘rib chiqish;

• kripto-aktivlar narxini manipulyatsiya qilish va insayderlik ma’lumotidan foydalanish holatlari bo‘yicha tekshiruvlar o‘tkazish;

• mazkur Nizomni qo‘llash amaliyotini tahlil qilish va uni takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish;

• Qoidalar va lokal hujjatlar buzilishining oldini olish va profilaktikasini amalga oshirish.

4.2. O‘ziga yuklatilgan funksiyalarni bajarish үшін Komissiya quyidagi huquqlarga ega:

• savdo ishtirokchilari, kliring ishtirokchilari va kripto-birjaning boshqa mijozlaridan qoidabuzarliklar haqidagi ishlarni ko‘rib chiqish uchun zarur hujjatlar va ma’lumotlarni so‘rash va olish;

• kripto-birjaning tarkibiy bo‘linmalaridan qoidabuzarliklar haqidagi ishlarni ko‘rib chiqish uchun zarur hujjatlar, materiallar va ma’lumotlarni so‘rash va olish;

• qoidabuzarlik ishi ko‘rib chiqilayotgan savdo ishtirokchilari, kliring ishtirokchilari va kripto-birjaning boshqa mijozlarini Komissiya majlislariga taklif etish;

• maslahat va xulosalar olish uchun mutaxassislar va ekspertlarni Komissiya majlislariga taklif etish;

• qoidabuzarlarga nisbatan jarimalar va boshqa intizomiy ta’sir choralarini qo‘llash haqida qaror qabul qilish;

• muntazam yoki qo‘pol qoidabuzarliklar sodir etilganda savdo ishtirokchisining kripto-aktivlar savdosiga kirishini to‘xtatib turish yoki tugatish bo‘yicha takliflar kiritish;

• kripto-birjaning lokal hujjatlarini takomillashtirish bo‘yicha takliflar kiritish.

4.3. Komissiya quyidagilarga majbur:

• qoidabuzarlik haqidagi ishlarni xolis va har tomonlama ko‘rib chiqish;

• O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga, Qoidalarga va kripto-birjaning lokal hujjatlariga rioya qilish;

• qoidabuzarlik haqidagi ishlarni ko‘rib chiqish jarayonida olingan ma’lumotlarning maxfiyligini ta’minlash;

• qoidabuzarlik haqidagi ishlarni belgilangan muddatlarda ko‘rib chiqish;

• Komissiya qarorlarini mazkur Nizom talablariga muvofiq rasmiylashtirish;

• qoidabuzarlik haqidagi ishlarni ko‘rib chiqish natijalari haqida kripto-birja rahbarini xabardor qilish;

• ko‘rib chiqilgan qoidabuzarlik ishlarining materiallarini kamida 5 (besh) yil saqlash.

5-bob. Intizomiy komissiya ishining tartibi

5.1. Komissiya tomonidan qoidabuzarlik haqidagi ishlarni ko‘rib chiqish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

• kripto-birjaning tarkibiy bo‘linmalari tomonidan aniqlangan qoidabuzarliklar haqidagi xabarlar;

• savdo ishtirokchilari, kliring ishtirokchilari va kripto-birjaning boshqa mijozlarining shikoyatlari va murojaatlari;

• kripto-birjaning ichki tekshiruvlari/tergovlari materiallari;

• kliring ishtirokchilari tomonidan bitimlar bo‘yicha majburiyatlar bajarilmagani yoki lozim darajada bajarilmagani haqida RKPdan kelgan xabarlar;

• kripto-aktivlar narxini manipulyatsiya qilish alomatlari haqidagi ma’lumotlar;

• insayderlik ma’lumotidan foydalanish alomatlari haqidagi ma’lumotlar;

• kripto-birjaga kelib tushgan qoidabuzarliklar haqidagi boshqa ma’lumotlar.

5.2. Komissiya majlislari zaruratga qarab, biroq ko‘rib chiqilishi lozim bo‘lgan ishlar mavjud bo‘lganda oyiga kamida bir marta o‘tkaziladi.

5.3. Komissiya majlisi Komissiya raisi, u yo‘qligida esa Komissiya raisining o‘rinbosari tomonidan chaqiriladi.

5.4. Komissiya majlisi o‘tkazilishi haqida bildirishnoma Komissiya a’zolariga majlis sanasidan kamida 3 (uch) ish kuni oldin yuboriladi. Bildirishnomada majlis o‘tkaziladigan sana, vaqt va joy, shuningdek ko‘rib chiqilishi lozim bo‘lgan masalalar ko‘rsatiladi.

5.5. Qoidabuzarlik ishi ko‘rib chiqilayotgan shaxs Komissiya majlisi o‘tkaziladigan sana, vaqt va joy haqida majlisdan kamida 5 (besh) ish kuni oldin xabardor qilinadi.

5.6. Agar bunday shaxs tegishli tarzda xabardor qilingani haqida ma’lumotlar mavjud bo‘lsa va undan ishni ko‘rib chiqishni kechiktirish haqida asoslantirilgan iltimosnoma kelib tushmagan bo‘lsa, Komissiya qoidabuzarlik haqidagi ishni u yo‘qligida ko‘rib chiqishga haqli.

5.7. Agar Komissiya a’zolarining yarmidan ko‘pi majlisda hozir bo‘lsa, majlis vakolatli hisoblanadi.

5.8. Majlisda ishtirok etishning imkoni bo‘lmaganda, Komissiya a’zosi bu haqda Komissiya raisini oldindan xabardor qilishi shart.

5.9. Qoidabuzarlik haqidagi ishni ko‘rib chiqishda Komissiya:

• qoidabuzarlik ishi ko‘rib chiqilayotgan shaxsning tushuntirishlarini tinglaydi;

• taqdim etilgan hujjatlar va materiallarni o‘rganadi;

• Komissiya a’zolarining fikrlarini tinglaydi;

• qoidabuzarlik ishi bo‘yicha qaror qabul qiladi.

5.10. Qo‘shimcha hujjatlar va ma’lumotlarni olish zarur bo‘lganda, shuningdek ishni ayni majlisda ko‘rib chiqish imkoni bo‘lmagan boshqa hollarda Komissiya ishni ko‘rib chiqishni kechiktirishga haqli.

5.11. Qoidabuzarlik haqidagi ishni ko‘rib chiqish muddati materiallar Komissiyaga kelib tushgan kundan boshlab 30 (o‘ttiz) kalendar kunidan oshmasligi kerak. Istisno hollarda bu muddat Komissiya raisi tomonidan ko‘pi bilan 30 (o‘ttiz) kalendar kunga uzaytirilishi mumkin.

5.12. Qoidabuzarlik haqidagi ishni ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra Komissiya quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

• jarima solish to‘g‘risida;

• boshqa intizomiy ta’sir chorasi qo‘llash to‘g‘risida;

• qoidabuzarlik mavjud emasligi sababli ishni ko‘rib chiqishni tugatish to‘g‘risida;

• qo‘shimcha tekshiruv o‘tkazish uchun materiallarni yuborish to‘g‘risida;

• ishni ko‘rib chiqishni kechiktirish to‘g‘risida.

5.12. Komissiya qarorlari majlisda hozir bo‘lgan Komissiya a’zolarining oddiy ko‘pchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng bo‘lib qolgan taqdirda, majlisga raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

5.13. Qabul qilingan qarorga rozi bo‘lmagan Komissiya a’zosi o‘zining alohida fikrini yozma ravishda bayon qilishga haqli. Bu fikr ish materiallariga ilova qilinadi.

5.14. Komissiya qarori qaror shaklida rasmiylashtiriladi va unda quyidagilar bo‘lishi kerak:

• Komissiya majlisi o‘tkazilgan sana va joy;

• qaror qabul qilgan Komissiya tarkibi;

• qoidabuzarlik ishi ko‘rib chiqilgan shaxs haqidagi ma’lumotlar;

• ishni ko‘rib chiqish davomida aniqlangan holatlar;

• qoidabuzarlikning xususiyati va uning oqibatlari;

• qo‘llanilayotgan intizomiy ta’sir chorasi haqidagi ma’lumotlar;

• qarorni ijro etish muddati va tartibi;

• qaror ustidan shikoyat qilish tartibi.

5.15. Komissiya qarori majlisga raislik qiluvchi va Komissiya kotibi tomonidan imzolanadi.

5.16. Komissiya qarorining nusxasi qabul qilingan kundan boshlab 3 (uch) ish kuni ichida u chiqarilgan shaxsga, shuningdek ijro etish uchun RKPga yuboriladi (jarima solingan hollarda).

5.17. Komissiya qarori nusxasi olingan kundan boshlab 10 (o‘n) ish kuni ichida kripto-birjaning intizomiy komissiyasiga shikoyat qilinishi mumkin.

6-bob. Qoidabuzarlik turlari va ta’sir choralari

6.1. Qoidabuzarliklar xususiyati va og‘irlik darajasiga qarab quyidagilarga bo‘linadi:

• ahamiyatsiz qoidabuzarliklar — savdo ishtirokchilari va kripto-birja uchun jiddiy oqibatlarga olib kelmagan qoidabuzarliklar;

• muhim qoidabuzarliklar — savdo ishtirokchilari yoki kripto-birja uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan yoki olib kelgan, biroq savdolarning buzilishiga yoki sezilarli moliyaviy yo‘qotishlarga sabab bo‘lmagan qoidabuzarliklar;

• qo‘pol qoidabuzarliklar — savdolarning buzilishiga, savdo ishtirokchilari yoki kripto-birja uchun sezilarli moliyaviy yo‘qotishlarga, kripto-birjaning ishchan obro‘siga zarar yetkazishga olib kelgan qoidabuzarliklar.

6.2. Kliring ishtirokchisi tomonidan kripto-aktivlar bilan bog‘liq bitim bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi uchun tegishli savdolarda ishtirok etish uchun kiritilgan zakalat summasi miqdorida jarima solinadi.

6.3. Bitim bo‘yicha majburiyatlarni to‘liq qoplash uchun RKPning ikkilamchi hisobiga qo‘shimcha mablag‘larni o‘z vaqtida o‘tkazmaganlik uchun bajarilmagan majburiyat summasining 10 foizigacha miqdorda jarima solinadi.

6.3. Kripto-birjaga noto‘g‘ri ma’lumot taqdim etganlik uchun 50 dan 100 bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima solinadi.

6.4. Kripto-aktivlar narxini manipulyatsiya qilganlik uchun 100 dan 300 bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima solinadi, shuningdek savdoga kirishni 6 (olti) oygacha to‘xtatib turish haqida qaror qabul qilinishi mumkin.

6.5. Kripto-aktivlar haqida insayderlik ma’lumotidan foydalanganlik uchun 300 dan 500 bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima solinadi, shuningdek savdoga kirishni 6 (olti) oygacha to‘xtatib turish haqida qaror qabul qilinishi mumkin.

6.6. To‘g‘ridan-to‘g‘ri savdo maydonchasida kripto-aktivlarni oldi-sotdi qilish operatsiyalarini amalga oshirish tartibini buzganlik uchun 30 dan 60 bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima solinadi.

6.7. Qoidalar, lokal hujjatlar va shartnoma majburiyatlarini muntazam ravishda (kalendar yil davomida ikki martadan ortiq) buzganlik uchun 30 dan 60 bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima solinadi, shuningdek shaxsni savdo ishtirokchilari safidan chiqarish haqida qaror qabul qilinishi mumkin.

6.8. Ichki arbitrajdan suiiste’mol qilganlik uchun quyidagi choralar qo‘llaniladi:

• ichki arbitrajdan suiiste’mol qilish natijasida olingan foyda/daromadni to‘liq hajmda akseptsiz olib qo‘yish. Bu summa mijozning kripto-birjadagi barcha hisoblaridagi yakuniy mablag‘ qoldig‘i bilan mijoz platformaga amalda kiritgan mablag‘lar summasi o‘rtasidagi ijobiy farq sifatida belgilanadi;

• suiiste’molning xususiyati, hajmi va oqibatlariga qarab Komissiya qarori bilan belgilanadigan miqdorda jarima.

Mazkur choralar ushbu Nizomda nazarda tutilgan boshqa intizomiy ta’sir choralarini qo‘llashni istisno etmaydi.

6.9. Qoidalar, lokal hujjatlar va shartnoma majburiyatlarining boshqa buzilishlari uchun qoidabuzarlik xususiyati va oqibatlariga qarab 5 dan 30 bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima solinadi.

7-bob. Jarimalarni qo‘llash va undirish tartibi

7.1. Jarima qoidabuzarlikning xususiyati va oqibatlari, shuningdek javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki og‘irlashtiruvchi holatlar inobatga olingan holda Komissiya qarori bilan solinadi.

7.2. Javobgarlikni yengillashtiruvchi holatlarga quyidagilar kiradi:

• qoidabuzarlikni ixtiyoriy ravishda tan olish va ishni ko‘rib chiqishda Komissiya bilan hamkorlik qilish;

• ish Komissiya tomonidan ko‘rib chiqilishidan oldin qoidabuzarlik oqibatlarini bartaraf etish choralarini ko‘rish;

• qoidabuzarlikni birinchi marta sodir etish;

• qoidabuzarlikning boshqa savdo ishtirokchilari va kripto-birja uchun salbiy oqibatlarga olib kelmaganligi.

7.3. Javobgarlikni og‘irlashtiruvchi holatlarga quyidagilar kiradi:

• ishni ko‘rib chiqishda Komissiya bilan hamkorlik qilishdan bosh tortish;

• qoidabuzarlikni kalendar yil davomida takroran sodir etish;

• boshqa savdo ishtirokchilari yoki kripto-birjaga jiddiy zarar yetkazish;

• qoidabuzarlikning qasddan sodir etilganligi.

7.4. Mazkur Nizomda nazarda tutilgan barcha jarimalar va boshqa pul undirishlari akseptsiz tartibda undiriladi — Komissiya qarori asosida Mijozning RKPdagi virtual hisobidan tegishli summalarni qo‘shimcha rozilik olmasdan yechib olish yo‘li bilan. Yechib olish qaror ijro etilayotgan paytda mijoz hisoblarida mavjud aktivlar tarkibidan kelib chiqib pul mablag‘lari (fiat), kripto-aktivlar yoki bir vaqtning o‘zida pul mablag‘lari va kripto-aktivlarda amalga oshiriladi. Kripto-birjaning akseptsiz yechib olish huquqi shartnoma kuchiga asosan yuzaga keladi, bunda mijoz mazkur Nizomda nazarda tutilgan hollarda bunday operatsiyalarni amalga oshirishga oldindan va qaytarib olinmaydigan tarzda rozilik bildiradi.

7.5. Agar kliring ishtirokchisining virtual hisobida jarimani to‘lash uchun pul mablag‘lari bo‘lmasa yoki yetarli bo‘lmasa, unga Komissiya qarorida ko‘rsatilgan muddatda, biroq 10 (o‘n) ish kunidan ortiq bo‘lmagan muddatda, jarima summasini RKPning ikkilamchi hisobiga o‘tkazish talabi yuboriladi.

7.6. Jarima belgilangan muddatda to‘lanmasa, kripto-birja quyidagi huquqlarga ega:

• qoidabuzarning kripto-aktivlar savdosiga kirishini to‘xtatib turish;

• jarimani undirish to‘g‘risida sudga da’vo bilan murojaat qilish;

• qoidabuzar bilan shartnomani bekor qilish va kliring xizmatini to‘xtatish.

7.7. RKP solingan va undirilgan jarimalar hisobini yuritadi.

7.8. Kliring ishtirokchisi tomonidan bitim bo‘yicha majburiyatlarni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun undirilgan jarimalar tegishlicha kliring ishtirokchisi — sotuvchi yoki xaridorning hisobiga (jabrlangan tomon kim bo‘lishiga qarab) o‘tkaziladi.

7.9. Mazkur Nizomga muvofiq undirilgan boshqa jarimalar kripto-birja hisobiga o‘tkaziladi.

7.10. Mazkur Nizomning 6.8-bandiga muvofiq asossiz foydani akseptsiz olib qo‘yish va jarima solishdan tashqari, kripto-birja mijozdan ichki arbitrajdan suiiste’mol qilishi oqibatida kripto-birjaga yetkazilgan barcha zararlar va boy berilgan foydani to‘liq hajmda qoplashni talab qilish huquqini o‘zida saqlab qoladi, shu jumladan:

• mijoz harakatlari natijasida kripto-birjaga yetkazilgan haqiqiy zarar, shu jumladan likvidlik yo‘qotishlari, operatsion xarajatlar, tekshiruv va qoidabuzarlik oqibatlarini bartaraf etish xarajatlari;

• qoidabuzarlik bo‘lmaganida platforma normal ishlashi sharoitida kripto-birja olishi mumkin bo‘lgan boy berilgan foyda.

Mazkur talablar kripto-birja tomonidan akseptsiz tartibda mijozning virtual hisobidan (platformada joylashtirilgan aktivlar doirasida) yechib olish yo‘li bilan, mijozning platformadagi mablag‘lari qoldig‘idan ortiq qismi bo‘yicha esa sud tartibida qo‘yilishi mumkin.

7.11. Mazkur Nizomning 6.9 va 7.10-bandlarida nazarda tutilgan choralarni qo‘llash yakuniy hisoblanmaydi va kripto-birjani ayni vaqtda ushbu Nizomda nazarda tutilgan boshqa intizomiy ta’sir choralarini, shu jumladan savdoga kirishni to‘xtatib turish yoki tugatish hamda Mijoz bilan shartnomani bekor qilish choralarini qo‘llash huquqidan mahrum qilmaydi.

7.12. Agar ichki arbitrajdan suiiste’mol qilish natijasida kripto-birjaga yetkazilgan zarar va boy berilgan foyda miqdori platformada akseptsiz yechib olinishi mumkin bo‘lgan mijoz mablag‘lari hajmidan oshsa, kripto-birja o‘z huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun sudga, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq boshqa vakolatli organlarga, shu jumladan zararni qoplash, yo‘qotishlarni undirish va mijozni javobgarlikka tortish maqsadida murojaat qilishga haqli.

8-bob. Yakuniy qoidalar

8.1. Mazkur Nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kripto-birja rahbarining qarori bilan kiritiladi.

8.2. Komissiya mazkur Nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish zarurati haqida takliflar kiritishga haqli.

8.3. Mazkur Nizom kripto-birja rahbari tomonidan tasdiqlanadi va tasdiqlangan kundan boshlab kuchga kiradi.

8.4. Mazkur Nizom kripto-birjaning lokal hujjati hisoblanadi va barcha savdo ishtirokchilari, kliring ishtirokchilari hamda kripto-birjaning boshqa mijozlari tomonidan bajarilishi majburiydir.

8.5. Mazkur Nizomni qo‘llash bilan bog‘liq barcha nizolar muzokaralar yo‘li bilan, kelishuvga erishilmagan taqdirda esa O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq kripto-birjaning intizomiy komissiyasi yoki sud tartibida hal etiladi.

Mazkur hujjat «ASTERIUM» AO intellektual mulki hisoblanadi. Ushbu hujjatni «ASTERIUM» AO yozma ruxsatisiz to‘liq yoki qisman nusxalash, tarqatish yoki undan foydalanish taqiqlanadi va qonun bilan ta’qib qilinadi.

«ASTERIUM» aksiyadorlik jamiyati;